دوشنبه ۲۹ آذر ۱۳۸۹ ه‍.ش.

دموکراسی _ برداشت اول


دموکراسی در لغت از دو کلمه لاتین دموس به معنای توده های مردم و کرتیا به معنای قدرت حکومت تشکیل شده است.ولی باید توجه داشت که این روش حاکمیت در طول تاریخ دستخوش تغییرات بسیاری شده است.
دموکراسی که خواستگاه آن آتن قرن پنجم  ق.م.  است از سوی توده ها  به طور مستقیم انجام میگرفت ، به عبارت بهتر تمامی افراد دارای حقوق کامل شهروندی در امور مملکتی به نوعی در تصمیم گیری های اجتماعی ، سیاسی و اقتصادی دخالت داده میشدند و حتی به انجام در آوردن آن را یک وظیفه شهروندی میدانستند ، چنانکه سقراط برای اینکه این وظیفه را انجام داده باشد در جنگهای پلوپنز به عنوان سرباز سنگین اسلحه شرکت جست و در سال 406 ق.م. ریاست شورایی را که برای محاکمه سرداران شکست خورده تشکیل شده بود به عهده گرفت ، ونیزارسطو فعالیت های سیاسی را یک وظیفه  معنوی و نه به خاطر پاداش های مادی آن در نظر میگیرد.
در حالی که امروز دموکراسی به صورت غیر مستقیم یعنی دموکراسی های نمایندگی اعمال میشود ، که در آن توده به غیر از مواقع خاص مانند زمان انتخابات یا همه پرسی تاثیر چندانی ندارد.
تغییرات دموکراسی مستقیم به دموکراسی نمایندگی یکبار اتفاق نیوفتاده است ، دموکراسی نه تنها در هزاره قرون وسطی مسکوت ماند بلکه از قرن هفده ام که دوباره احیا شد ، تحولاتی را مرتبا شاهد  میباشیم و بالاخره امروز نیز در عمل با انواع آن روبرو هستیم ، مفهوم دقیق این کلمه "حاکمیت ملت" است ، اصولا حاکمیت ملت به معنای تشکیل اراده از پایین به بالا در یک جامعه سیاسی میباشد ، ولی نکته ای که باید به آن توجه داشت ، به بسیار حائز اهمیت است اینکه ملت کیست و این حاکمیت چگونه باید اعمال شود؟ به همین جهت نیز دموکراسی در سیر تکامل خود یکی از پیچیده ترین مفاهیم و با انعطاف ترین راه و روش های حکومتی را با خود به همراه داشته است.
برای اینکه این مفهوم پر جاذبه ولی در عین حال مبهم قدری روشن تر شود ، ابتدا باید مفاهیم دقیق چندگانه دموکراسی را از یکدیگر جدا کرد. اولین مسئله ای که در رابطه با دموکراسی پیش می آید ابعاد سه گانه آن است که معمولا با یکدیگر مخلوط شده و در نتیجه ابهاماتی به دنبال دارد.
ادامه دارد...   
_____________

منتشر شده در هفته نامه گذر 

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر